Sa Rizal Park

SA RIZAL PARK

nagtungo kanina sa Luneta
upang maging saksi, nakiisa
sa paggunita o pag-alala
kay Rizal, bayani't nobelista

doon binitay sa Bagumbayan
na Rizal Park na ngayon ang ngalan;
may dumating ding talaga namang
isinagawa'y palatuntunan

sa diwa tumagos ang mensahe
ng nagwika tungkol sa bayani;
naglitratuhan, pa-selfie-selfie
bilang patunay, ako'y narine

talagang inagahan ang gising
nang sa diwa historya'y tumining
nang magbangon sa pagkagupiling
ang mga anak na nahihimbing

- gregoriovbituinjr.
12.30.2022 (sa ika-126 anibersaryo ng pagbitay kay Gat Jose Rizal)

Pagtakbo

PAGTAKBO

tuloy ang pagtakbo ng panahon

lalo't parating ang bagong taon

alaala na lang ang kahapon

habang sinasalubong ang ngayon

di sapat ang maghanap sa ulap

ano bang bigay ng alapaap

kundi ulan, di makahagilap

ng gintong magwawakas sa hirap

magpatuloy tayo sa pagtakbo

magpahinga pag nahapong todo

mararating din natin ang dulo

habang tangan pa rin ang prinsipyo

ganyan ang buhay ng maralita

umaasa't patuloy ang gawa

panibagong mundo'y malilikha

ng mga kamay na pinagpala

- gregoriovbituinjr.

12.30.2022

Hayop

HAYOP

noong minsang mapunta sa gubat

hayop doon ako'y kinausap

ang agad nilang tanong sa akin

ako ba kaya'y isang hayop din

hayop akong walang kahayupan

pagkat ang nais ko'y kabutihan

ng aking kapwa, anuman sila

basta't may buhay kinikilala

ngunit mayroon pa silang tanong

kilala ko ba ang Haring Leon

o kaya'y ang Dambuhalang Tigre

na nais nilang bigyang mensahe:

kami'y mga hayop ding totoo

maggalangan naman sana tayo

- gregoriovbituinjr.

12.29.2022

Huwag magpaputok ng baril sa Bagong Taon

HUWAG MAGPAPUTOK NG BARIL SA BAGONG TAON

huwag pong magpaputok ng baril sa pagsalubong

sa Bagong Taon, samo sa mayayabang na maton

huwag pong kalabitin ang gatilyo ng gloc, magnum,

kwarenta'y singko, beretta, sumpak, paltik man iyon

magtorotot na lang, o tansan ay pakalansingin

sa ganito na lang ang paligid ay paingayin

maging ligtas, sarili't pamilya'y ingatan man din

huwag magpaputok upang kapwa mo'y pasayahin

kayrami nang nawalan ng buhay nang matamaan

ng balang ligaw, hiyaw ng pamilya'y katarungan

kung sino ka mang may baril, makonsensya ka naman

baril ay huwag iputok para lang masiyahan

nandyan ang batang sina Stephanie Nicole Ella,

Vhon Alexander Llagas at Rhanz Angelo Corpuz pa

tinamaan ng ligaw na bala, walang hustisya

sinumpak si Ranjelo Nimer, suspek ay huli na

ah, bakit nga ba katarungan ay sadyang kay-ilap

lalo't nabibiktima'y pawang mga mahihirap

huwag balewalain itong simpleng pakiusap

baka may matamaan ka't problema itong ganap

- gregoriovbituinjr.

12.29.2022

Mga pinaghalawan:

https://newsinfo.inquirer.net/1378231/new-year-casualty-stray-bullet-kills-12-year-old-girl-in-lanao-del-norte

https://newsinfo.inquirer.net/333953/shooter-seeks-forgiveness-for-death-of-4-year-old-boy

https://www.ucanews.com/news/girl-killed-by-new-years-eve-stray-bullet/66998

https://www.philstar.com/headlines/2015/01/02/1408601/stray-bullet-kills-girl-another-fights-life

https://www.manilatimes.net/2014/01/01/news/top-stories/infant-killed-by-stray-bullet/64437

Tsapa

TSAPA

pribadong pagmamay-ari ng mga kasangkapan

sa produksyon ang talagang ugat ng kahirapan

iyan lang ang tsapa ng may-ari ng pagawaan

upang obrero'y maapi't mapagsamantalahan

dapat itong mapagtanto ng manggagawa't dukha

upang pagsasamantala'y tuluyan nang mawala

upang sila'y magsikilos sa layuning dakila:

ang itayo ang lipunan ng uring manggagawa

- gregoriovbituinjr.

12.28.2022

* litrato mula sa google

Paghahanap ng sagot

PAGHAHANAP NG SAGOT

kung di magbasa'y nakatingala

sa langit ng kawalan at sumpa

paano ba tayo sasagupa

kung wala tayong alam sa hidwa

ng nagtutunggaliang puwersa

nitong uring mapagsamantala

marapat lang tayong makibaka

nang mabago ang imbing sistema

nais kong magbasa sa aklatan

ng matematika o sipnayan

ng kasaysayan ng sambayanan

ng paksang ekonomya't lipunan

pormula ba'y dapat sauluhin?

isyu't paksa ba'y kabisaduhin?

o mas dapat itong unawain?

kung bakit may ganyang suliranin?

nagbabakasakaling masagot

ang mga dahilan ng sigalot

nang baya'y mapalaya sa salot

na sistemang bulok at baluktot

- gregoriovbituinjr.

12.27.2022

Palaisipan

PALAISIPAN

samutsaring palaisipan

na sagot ay di na malaman

kailangang imbestigahan

bakit ganito'y nagsulputan

sinisira yaring daigdig

ng gahama't mapangligalig

paano sila mauusig

kung wala sa ating titindig

paano gaganda ang klima

kung coal plants ay tuloy ang buga

patuloy pa ang pagmimina

pagsunog ng fossil fuel pa

kinakalbo ang mga bundok

usok ay nakasusulasok

mga pulitiko ba'y bugok?

dahilan ng sistemang bulok?

ah, pangalagaan ang mundo

na tanging tahanan ng tao

kinabukasan ng kapwa mo

ay pag-isipan ding totoo

- gregoriovbituinjr.

12.27.2022

Malay

MALAY

bakit lagi kang nakikita sa tabi ng parang?

na mga likhang pain ay naroong nakaumang

bakit ka natumba, dahil ba sa bigat ng timbang?

kaya nilanggas ang sugat ng kawalan sa ilang

bakit laging nararanasan ay pagkatuliro?

dahil ba sa maghapong gawain at hapong-hapo?

bakit ang paraluman ay di mo na sinusuyo?

dahil ba naramdaman ay dusa't pagkasiphayo?

bakit nagbabagong klima'y nagdudulot ng sigwa?

tumitindi ang bagyong sa lungsod nagpapabaha

bakit kayraming pulitikong nagpapakatuta?

at sa buwis ng madla'y sadyang nagpapakataba

kayraming tanong na di agad basta nasasagot

lalo kung mapagsamantala ang nakapalibot

na sa salapi't kapangyarihan ay mapag-imbot

kaya bayan ay di makaahon, nakalulungkot

- gregoriovbituinjr.

12.27.2022

Tamis

TAMIS

patuloy ang pagkatha't pagsasaling-wika

habang kasama ang mahal kong minumutya

animo'y langgam sa pagsasamang dakila

kung may sulirani'y di na pinalulubha

huwag lamang sanang magkaka-diabetes

ang dalawang pusong pagsinta'y ubod tamis

sa hirap at ginhawa'y magsama't magtiis

habang kinakatha'y nagkapuso ang hugis

- gregoriovbituinjr.

12.26.2022

Pagdalaw sa mga bilanggong pulitikal

PAGDALAW SA MGA BILANGGONG PULITIKAL

sumama kami tungong bilibid

binisita ang mga kapatid

at kasamang doon nangabulid

pamaskong handog ang inihatid

at kami'y nakipagkumustahan

sa loob ano nang kalagayan

pagkain, inumin, kalusugan

mga gamot nilang kailangan

nag-iisip din ng security

silang persons deprived of liberty

upang ipagtanggol ang sarili

sa hirap at sa dusa'y sakbibi

kaunti man ang pamaskong handog

problema yaong mas iniluhog

walang dalaw, puso'y nadudurog

tila buhay nila'y papalubog

nagsiuwian man kami ngayon

subalit di pa tapos ang misyon

paano susulong at tutulong

upang laya'y makamit paglaon

- gregoriovbituinjr.

12.26.2022

Ngiti sa ham

NGITI SA HAM

kaysarap sa puso ang ngiti

animo'y sadyang bumabati

aniya: Maligayang Pasko!

di man ito mula sa labi

o di man mula sa kalahi

hinati lang ni misis ang ham

na talagang katakam-takam

nang mapansin ang korteng ngiti

tila ba dusa'y mapaparam

at gaganda ang pakiramdam

pag ganito ang nakita mo

isang ngiting tila totoo

habang nakipagtalamitam

kay misis, napangiting todo

tila nga kayganda ng mundo

- gregoriovbituinjr.

12.25.2022

Karraang at karso

KARRAANG AT KARSO

sa pagitan ng wikang Ingles at Kastila

mayroong dalawang Ilokanong salita

na maganda rin namang ating maunawa

nang maibahagi't magamit din ng madla

pugon na hinukay sa lupa ang karraang

sa bukid, ang karso ay kubong pahingahan

dalawang salita, buhay sa lalawigan

na sa mga makata'y dagdag-kaalaman

wikang banyaga'y may katumbas pala rito

kaya gamitin ang mga salitang ito

halina't itula ang karraang at karso

upang payabungin ang wikang Filipino

- gregoriovbituinjr.

12.25.2022

* mula sa pahina 585 ng UP Diksiyonaryong Filipino

Pagsasalin

PAGSASALIN

ako'y nagsisikap na makatapos

ng pagsasalin ng marubdob, taos

salit-salit, panaho'y binubuhos

upang magawa ang salin ng lubos

maraming nakalinyang pagsasalin

akda nina Fidel, Che, Marx at Lenin

akda ni Engels ngayon tatapusin

gawing aklat pag natapos isalin

pati tula ng Ingles, Ruso, Pranses

Shakespeare, Mayakovsky, Rimbaud, endares

binabasa't inuunawang labis

may editing, proofreading, kinikinis

pangarap sa mambabasang madla

ang salin ng mga paksa't may-akda

handog sa maralita't manggagawa

upang sa hinaharap maging handa

- gregoriovbituinjr.

12.25.2022

Romantik

ROMANTIK

patuloy ang aking paglalambing

nang niyakap ang napiling sining

kahit wala man sa toreng garing

kumakatha kahit nahihimbing

pagkat naroon sa panaginip

ang diwatang walang kahulilip

na ilang beses aking nahagip

na ilang ulit akong nasagip

mula sa pagkalunod at putla

mula sa sumalubong na sigwa

mula sa posas ng pagkadukha

mula sa sugat na nanariwa

salamat sa musa ng panitik

nakakakatha, kunwa'y romantik

kahit ang paksa'y pabalik-balik

kahit na nakaw ang mga halik

lalamunan man ay nanunuyo

sa mutya'y tuloy ang panunuyo

naiibsan ang mga siphayo

habang patuloy lang sa paghayo

- gregoriovbituinjr.

12.24.2022    

Laking National

LAKING NATIONAL

bata pa'y doon na bumibili ng aklat

iba't ibang paksa yaong nabubulatlat

napaka-interesante ng nabubuklat

kaya sa aking kapaligiran namulat

may tungkol sa agham, pisika o liknayan,

paboritong matematika o sipnayan,

mga usaping pambayan o panlipunan,

Balagtasan, maikling kwento, panitikan

mga kwentong pambata, Liwayway magazine,

doon ay nagsasaliksik pag may assignment,

doon ang tambayan, sa libro tumitingin

doon ang kitaan pag may kapulong man din

doon nasilayan ang sintang binibini

doon nakita ang guro ko't crush na madre

doon piniling pumunta, imbes sa sine

ngayon ay alam mo na ang aking library

tila nakatuntong ako sa alapaap

pagkat doon nabuo ang mga pangarap,

saknong, talata, taludtod, at pangungusap

kaya dama'y mayaman, kahit naghihirap

- gregoriovbituinjr.

12.24.2022

Suman

SUMAN

mga mumunting suman

na galing Isabela

ang binigay ni Ninang

sa inaanak niya

kaya kami ni misis

ay taos pasalamat

puso'y gintong kilatis

talagang di masukat

one-forth kilong spinach

ang tangi naming handog

mula sa La Trinidad,

Benguet, pampalusog

nagpalitang regalo

nagbigayang totoo

- gregoriovbituinjr.

12.23.2022

Pasya

PASYA

"Paskong-pasko'y bakit aalis?"

ang sita sa akin ni misis

ama't ina ko ba'y di na-miss

mga kinatwiran ko'y mintis

at nagpasyang di na umalis

dahil sa pagsintang kaytamis

- gregoriovbituinjr.

12.23.2022

Balantukan

BALANTUKAN

tadtad nga ba ng sugat kaming maralita

na sa anumang sikap ay walang mapala?

sa ilalim ng sistemang kasumpa-sumpa

sugat maghilom man ay balantukang sadya

saan na patutungo yaring mga hakbang

kung sa sistema'y ilan ang nakikinabang

lalong yumayaman ang tuso't magugulang

habang mga dukha sa pangarap ay lutang

paano pa mapaghihilom yaring sugat

kung pagdaloy ng dugo'y di maampat-ampat

walang tamis kundi anghang, pait, at alat

ang buhay na iwing danas ay di masukat

maaampat din ang pagsirit nitong dugo

kapag bulok na sistema'y maigugupo

balantukan man ay gagaling, maglalaho

kapag lipunang makatao'y naitayo

- gregoriovbituinjr.

12.23.2022

Bato

BATO

bato-bato sa lupa

tumingin ka't luminga

kundi'y baka madapa

una nguso, sungaba

bato-bato sa langit

sa sulok alumpihit

at natatawang pilit

dahil bata'y makulit

bato-bato sa lungsod

ay nakakatalisod

nang biglang mapaluhod

nasugatan ang tuhod

bato-bato sa ulap

pikit na ang talukap

pagod sa pagsisikap

nang ginhawa'y malasap

bato-batong katawan

matibay sa labanan

ngunit sa niligawan

natamo'y kasawian

- gregoriovbituinjr.

12.22.2022

Tinda sa bus

TINDA SA BUS

ale'y namigay ng papel sa bus

upang paninda niya'y maubos

di man totoo ang nakasulat

ngunit ito'y sapat nang hikayat

may limang anak, nagtitiyaga

kumakatok sa puso ng madla

nagsasakripisyo't nagsisikap

upang sa anak ay may ilingap

sa isang kasabihan, ika nga

kapag may tiyaga, may nilaga

bawat pulburon ay sampung piso

kahit dalawa'y kumuha ako

sa kanya ito'y munti nang tulong

masarap din naman ang pulburon

- gregoriovbituinjr.

12.22.2022