Huwebes, Marso 17, 2022

Selfie

SELFIE

ako'y agad nakipag-selfie
nang makita siya sa rali
ako'y natuwa't di nagsisi
sa kandidatong nagsisilbi

sa masa't sa kapaligiran
pambatong makakalikasan
kandidato ng mamamayan
ibotong Senador ng bayan

si David D'Angelo siya
pambatong Senador ng masa
na ang partidong nagdadala
ay Partido Lakas ng Masa

matitindi ang talumpati
basura raw ay di umunti
pati klima'y bumubuhawi
magsilbi sa bayan ang mithi

may babalang nakakatakot
hinggil sa klima, kanyang hugot
two degrees ay baka maabot
sa walong taon, anong lungkot

hangga't sistema'y di magbago
habang klima'y pabago-bago
nais ni David D'Angelo
dalhin ang isyu sa Senado

ito'y isyu mang daigdigan
ay dapat lang mapag-usapan
si D'Angelo'y kailangan
at ipanalo sa halalan

- gregoriovbituinjr.
03.17.2022

* selfie ng makatang gala
noong Araw ng Kababaihan

Miyerkules, Marso 16, 2022

Salin at sipnayan

SALIN AT SIPNAYAN

ang matematika ay sipnayan
ang geometry naman ay sukgisan
set algebra ay palatangkasan
habang algebra ay panandaan

arithmetic naman ay bilnuran
habang ang calculus ay tayahan
istatistika'y palautatan
trigonometriya'y tatsihaan

ang pisika pala ay liknayan
habang ang chemistry ay kapnayan
ang hydraulics ay danumsigwasan
pneumatics ay buhagsigwasan

salin ng integral ay laumin
differential naman ay tingirin
qualitative chemistry'y uriin
quantitative chemistry'y sukatin

ang isakay pala'y monomial
duhakay naman ay binomial
habang talukay ay trinomial
damikay naman ay polynomial

ang sampung sanlibo ay sanlaksa
ang sampung sanlaksa ay sangyuta
ang sangmilyon ay sang-angaw sadya
sampung milyon ay sangkati na nga

sangbahala ang sandaang milyon
sanggatos naman ang isang bilyon
sang-ipaw naman ang isang trilyon
halina't aralin ito ngayon

pagsasalin ng numero't paksa
sa wikang Filipino, pambansa
aralin ng tulad kong makata
nang magamit sa bawat pagtula

- gregoriovbituinjr.
03.16.2022

Labandero

LABANDERO

ako'y labandero sa tahanan
gawain kong sadyang kailangan
dahil may-asawa na'y gampanan
ang gawaing nararapat lamang

mga labada'y iniipon ko
pag may oras, lalabhan na ito
sisimulan sa tabi ng poso
at magkukusot-kusot na ako

batya'y lalagyan ng tubig doon
habang pulbos o baretang sabon
ang aking gagamitin paglaon
sa tshirt, kamiseta, pantalon

gawa'y kusot doon, kusot dito
sa tshirt, kusot-kusot ng kwelyo
ang damit ni misis sa trabaho
mga panty, bra, brief, medyas, sando

babanlawan ng apat na beses
at isasampay ko ng mabilis
mabuti't natutuwa si misis
lalo't pag natuyo'y anong linis

bilang mag-asawa'y pagsisilbi
kay misis kaya minsan ay busy
di lang labhan ang barong sarili
kay misis din, magkatuwang kami

ako'y labandero sa tahanan
buong pamilya'y pagsisilbihan
maglalaba na kung kailangan
upang may masuot sa lakaran

- gregoriovbituinjr.
03.16.2022

Asam nila'y paglaya

ASAM NILA'Y PAGLAYA

kita natin ang maganda nilang nilalayon
"Ipanalo ang paglaya ng kababaihan!"
"Sagipin ang bayan mula sa diskriminasyon
at karahasan!" anong tindi ng panawagan

subalit bakit gayon? dahil ba sila'y api?
mabibigat ang danas, asawa'y nanggugulpi?
second class citizen ba ang tingin sa sarili?
turing ng sistemang patriyarkal sa babae?

"sa karahasan at diskriminasyon, sagipin
ang bayan!" suriin mo't panawagang kaylalim
di ba't sila'y kalahati ng daigdig natin?
tayong sa kanilang sinapupunan nanggaling!

samahan natin sila sa kanilang adhika
upang ipanalo ang asam nilang paglaya
palitan na ang sistemang bulok at kuhila
ng lipunang makatao't bayang manggagawa

- gregoriovbituinjr.
03.16.2022

* litratong kuha ng makatang gala noong Pandaigdigang Araw ng Kababaihan

Pagdalaw sa nayon

PAGDALAW SA NAYON

minsan, dumalaw kami sa nayon
ng maralitang may dalang layon
kami'y nagbigay ng edukasyon
paksa'y karapatan isang hapon

karapatan nila sa pabahay
ay pinag-aralan naming tunay
karapatang pantao'y matibay
na pundasyon ng dangal at buhay

kaya kami nama'y nalulugod
na karapatan ay itaguyod
dukha'y di madulas sa alulod
ng dusa't luhang kapara'y puntod

kundi mabuhay nang may dignidad
may kaginhawahang hinahangad
ang mabuhay nang di nagsasalat
kundi kabuhayan nila'y sapat

iyan din naman ang panawagan
ng kandidato sa panguluhan
at line up ng "Manggagawa Naman"
palitan ang bulok na lipunan

baguhin na ang sistemang bulok
walang trapong sa talino'y bugok
sa bulsa ng bwitre'y nakasuksok
na sistema'y nakasusulasok

masugpo na ang trapo't hunyango
at sistemang bulok na'y maglaho
lipunang makatao'y matayo
sa buong bansa, sa buong mundo

- gregoriovbituinjr.
03.16.2022

Martes, Marso 15, 2022

Panawagan

PANAWAGAN

asembliya nila'y dinaluhan
panawagan nila'y pinakinggan
dapat nang paigtingan ang laban
sa abotkayang paninirahan
at buhay na may dignidad naman

aba'y napakahalagang sadya
ng panawagan ng mga dukha
abotkayang pabahay sa gitna
ng mga problema, dusa't luha
ito kaya'y kanilang mapala

handa rin sila sa pagtutuos
kaya magagawa nilang lubos
magtagumpay, problema'y matapos
walang aasahang manunubos
kundi ang sama-samang pagkilos

Mabuhay ang Piglas Maralita
alam naming inyong magagawa
anong dapat upang kamting pala
ang inyong mga inaadhika
para sa mga kasapi't madla

- gregoriovbituinjr.
03.15.2022

* litratong kuha ng makatang gala, 02.27.2022

Pakiusap

PAKIUSAP

kaygalang nilang makiusap
bagamat masakit malasap
basahin mo sa isang iglap
tila puso'y hiniwang ganap

pakiusap lang po sa iyo
huwag naman ilagay dito
iyang anumang basura mo
mahiya ka naman, O, ano?

kalinisan o kababuyan?
kalikasan o basurahan?
kapaligiran ba'y tapunan?
anong tingin ng mamamayan?

basura'y saan ilalagay?
o di rin tayo mapalagay?
pakiusap man, lumalatay
sa ating budhi'y lumuluray

kaya ano nang dapat gawin
kundi paligid ay linisin
pagtatapunan ba'y saan din
pag-usapan ninyo't sagutin

- gregoriovbituinjr.
03.15.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa isang napuntahang pamayanan

Sahod, Itaas; Presyo, Ibaba

SAHOD, ITAAS; PRESYO, IBABA

sagutan ang mga manggagawa:
"Sahod, Itaas! Presyo, Ibaba!"
sigawang naririnig ng madla
habang sa kalsada'y tumutugpa

kahilingan nila'y makatwiran
sinisigaw ay makatarungan
hiling na mapanuri, palaban
at dumadagundong sa lansangan

kaymahal na ng presyo ng bigas
nagmahal na rin ang presyo ng gas
sa probinsya, presyo ng sardinas
pareho sa N.C.R., ay, gasgas

kaya dapat din, sweldo'y pareho
sa N.C.R. at sa probinsya mo
niloloko na ang probinsyano
ng Regional Wage Board, sadyang tuso

kapitalista'y patatawirin
habang manggagawa'y lulunurin
dapat Regional Wage Board buwagin!
manggagawa'y niloloko lang din

- gregoriovbituinjr.
03.15.2022
* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa harapan ng DOLE, 03.14.2022

Tandang

TANDANG

anang tandang: "Mag-uumaga na!"
sa kanyang pagtilaok kanina
madaling araw pa'y ninikat na
si Pebo o Araw sa probinsya

halina't magbubukangliwayway
anong ganda ngayon ang magnilay
dapat kayong kumain ng gulay
nang katawan, lumakas na tunay

at ang mga tao'y nagsibangon
nag-inat, inalam petsa ngayon
nagmumog, naghilamos, naroong
nagluto na ng agahan doon

habang sa kisame pa'y tumitig
muna ang makatang nakiniig
sa diwatang kayganda ng tinig
sinasabayan niya ang himig

lumabas na rin siya sa kwarto
agad na nagmumog, nagsipilyo
nag-almusal, naligo ng todo
naghandang pumasok sa trabaho

ah, maraming salamat sa tandang
sa gawa sa umagang sumilang
sila ang mga hari sa parang
tumitilaok ng buong galang

- gregoriovbituinjr.
03.15.2022

Lunes, Marso 14, 2022

Sa ikatlong Mathematics Day

SA IKATLONG MATHEMATICS DAY

three point one four one five nine two seven pa'y kabisado
subalit ito'y three point one four lang pag ni-round off mo
three point one four, parang ikalabing-apat ng Marso
na pinagbatayan ng Mathematics Day na ito

Maligayang Mathematics Day po sa inyong lahat
halina't magbilang, isa, dalawa, tatlo, apat
lima, sampu, isang angaw, bilang na di masukat
mabuti't may ganitong araw, nakapagmumulat

"Mathematics is Everywhere", tema sa unang taon
"Mathematics for a Better World", ikalawang taon
"Mathematics Unite" naman ang tema ngayong taon
mapanuri, matatalas, tila tayo'y aahon

bahagi ang numero sa ekonomya ng bansa
upang daigdig ay mapaunlad ng manggagawa
sukat na sukat ang tulay at gusaling nalikha
pati ba pagsasamantala'y nasukat ding sadya

pagbibilang ay bahagi na ng buhay na iwi
matematika'y nabubuhay upang manatili
ang daigdig, o marahil kakamtin din ang mithi
kung paano masukat ang guwang, kilo't sandali

Mabuhay ang Mathematics Day, Araw ng Sipnayan!
upang matuto sa pag-inhinyero't kasaysayan
di lamang numero, paglaban din sa kamangmangan
upang tayo'y makaahon mula sa kahirapan

- gregoriovbituinjr.
03.14.2022

* ang nasa litrato'y ilan lang sa aklat ng makata sa kanyang munting aklatan

* 3.14 (March14) 
HAPPY MATHEMATICS DAY!
Maligayang Araw ng Sipnayan sa inyong lahat!

Dagdag sahod

DAGDAG SAHOD

makabuluhang dagdag sahod
ng manggagawa, ipaglaban
makatarungan kung masunod
ang wasto nilang kahilingan

mga manggagawa na'y gipit
sa kakarampot nilang sweldo
kaya kanilang ginigiit
na mapataas naman ito

minimum wage ng manggagawa
suriin mo't kaybabang tunay
lalo sa probinsya sa bansa
kaya dapat sweldo'y magpantay

pambansang minimum na sahod
na sevenhundred fifty pesos
kahilingang tinataguyod
upang pamilya'y makaraos

one thousand six hundred pesos daw
ayon sa NEDA ang living wage
kalahati lang pag pinataw
ay sapat na pang-minimum wage

kapitalista'y tubong limpak
kaya bulsa'y di masasaktan
obrero'y di gapang sa lusak
kung kahilingan ay pagbigyan

manggagawa, magkapitbisig
upang simpleng hiling n'yo'y kamtin
iparinig ang inyong tinig
pamahalaan nawa'y dinggin

- gregoriovbituinjr.
03.14.2022

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos niyang nilahukan

Ang makata

ANG MAKATA

tinuring mang makatang isang kabig, isang tula
ako'y makata ng lumbay na madla'y di matuwa
dahil sa katotohanang nilalantad kong kusa
yaong nangyayari sa lipunan, kayraming paksa

hinggil sa tunggalian ng kapital at paggawa
hinggil sa labanan ng mga api't mararangya
hinggil sa debate ng mga tutula't tulala
sa pagitan ng mga tutol sa trapo't kuhila

hinggil sa mga kapitalista at manggagawa
hinggil sa pingkian ng kanilang espada't dila
hinggil sa tunggalian ng magkakaibang diwa
o sa labanan ng prinsipyadong obrero't wala

tusong burgesya laban sa mga kaawa-awa
maluluhong elitista laban sa maralita
pagsasamantala sa mga dukhang dapang-dapa
hangga't may hininga pa, ako'y tutula't tutula

tinuring mang makatang isang kabig, isang tula
o kaya'y manunulang isang kahig, isang tuka
di ko na hangad na sa tula ko, madla'y matuwa
mahalaga'y nagsisilbi sa manggagawa't dukha

- gregoriovbituinjr.
03.14.2022

Bakas sa nadaanan

BAKAS SA NADAANAN

doon sa aking nadaanan
ay may bakas ng nakaraan
kayrami bang pinagdaanan
sa mga panahong nagdaan

nais kong humakbang palayo
subalit saan patutungo
ang tulad kong nasisiphayo
ngunit di naman sumusuko

tititig na ba sa kisame
ang tulad kong dumidiskarte
sa pagtula o mga arte
na isang gawaing masiste

lipunang makatao kaya'y
maitayo ng manggagawa
ang taumbayan ba o madla'y
laban sa sistemang kuhila

ah, kayrami kong naiisip
mga katagang di malirip
solusyon kaya'y mahahagip
upang hininga'y di magsikip

buhay ng dukha'y nakalugmok
ang makata'y nakayukayok
kung palitan sistemang bulok
ito kaya ay matatarok

- gregoriovbituinjr.
03.14.2022

Tawilis at kamatis

TAWILIS AT KAMATIS

kaysarap na almusal
kahit walang pandesal
ang ulam ko'y tawilis
at gulay na kamatis

nakapagpapalusog
ang kamatis na hinog
sarap sa pakiramdam
ng tawilis kong ulam

paminsan lang ganito
may tawilis na prito
mula lawa ng Taal
ang isdang inalmusal

kaygandang kombinasyon
ng inulam kong iyon
sana'y mayroon pa rin
bukas kapag nagising

- gregoriovbituinjr.
03.14.2022

Linggo, Marso 13, 2022

Putikang daan

PUTIKANG DAAN

lulusong ka sa putikan
sa araw-araw ba naman
pagkat doon ang tahanan
sa makipot na looban

pader pa'y nakatagilid
ang banta nito'y di lingid
parang pansakal na lubid
nakakapatid ng litid

sila'y iskwater sa turing
bahay ay di nila angkin
pag minsan, walang makain
may pagpag, di gugutumin

iskwater na nalalantad
sa progresong tila huwad
istrukturang pinaunlad
nagniningning ngunit hubad

umunlad ang mga tulay
at gusaling matitibay
di umunlad dukhang buhay
na animo'y nasa hukay

maalikabok ang daan
lalo't araw, kainitan
dahil kagabi'y umulan
ay nagputik ang lansangan

nasaan na ang pag-unlad
kung putik ang nilalakad
dukha'y ginhawa ang hangad
ngunit sa hirap ay babad

ang daan man ay maputik
kung masa'y magkapitbisig
kung karapatan ay giit
kakamtin din yaong langit

- gregoriovbituinjr.
03.13.2022
* litratong kuha ng makatang gala sa pinuntahang lugar ng maralita

Makipot sa looban

MAKIPOT SA LOOBAN

napakakipot ng daan
sa pinuntahang looban
mga dukha'y tinitirhan
ang lupang di ari't yaman

baka mapalayas sila
sa lupang di pa kanila
nagpapatulong ang masa
sa pananahanan nila

bahay nila'y dikit-dikit
barongbarong, maliliit
pag apoy ay pinarikit
sunog na sa isang saglit

bakit sistema'y ganito
ang tanong nila't tanong ko
silang mamamayan dito
ay iskwater sa bayan ko

araw-gabi, kumakahig
nagugutom, inuusig
silang mga walang tinig
ay dapat magkapitbisig

ganyang buhay sa looban
hirap din ang kalooban
ang kaginhawahang asam
ay kailan makakamtan

- gregoriovbituinjr.
03.13.2022
* litratong kuha ng makatang gala sa pinuntahang lugar ng maralita

Panawagang pangkalusugan

PANAWAGANG PANGKALUSUGAN

mahalagang pundasyon ng mga kababaihan
ang ipaglaban ang kalusugan ng mamamayan
namnamin lamang natin ang kanilang panawagan
nang pinaglalaban nila'y ating maunawaan:

"Pandemya sa kalusuga't kahirapan, wakasan!"
"Universal Health Care ay ipatupad at pondohan!"
panawagang mapagpalaya sa kababaihan
hiling nilang dapat tugunan ng pamahalaan

na kung si Ka Walden Bello na ating kandidato
ay maipanalo't mauupong Bise Pangulo
panawagan ng kababaihan ay sigurado
matutupad ang makatarungang hiling na ito

kaya sa kalusugan ng bayan, kasangga natin
sina Ka Leody de Guzman, lalo si Ka Walden
kaya patuloy nating isulong ang adhikain
sa kalusugan ng sambayanan, ating mithiin

- gregoriovbituinjr.
03.13.2022
* litratong kuha ng makatang gala sa rali noong Araw ng mga Kababaihan

Almusal

ALMUSAL

tara, tayo nang mag-almusal, simpleng agahan lang
lalo't madaling araw ay nagutom at nagising
bumangon, hilamos, nagsaing, nagluto ng ulam
may kamatis, sibuyas, mayroon pang pritong daing

sa pagkahimbing ko'y sinundan pala ng diwata
na nang mapalapit sa akin, amoy ko ang bango
tila baga puso ko'y nabihag, di masawata
sa pagsinta sa diwatang sumuyo sa puso ko

hanggang maalimpungatan at mata'y iminulat
sa katotohanang wala ang diwata sa tabi
nagutom lang ako sa pamamasyal naming sukat
sa panagimpan habang diwata'y minuni-muni

ah, makakain na nga ng masarap na almusal
at idighay na lamang ang nangyaring panaginip
ayos na ang pritong daing kahit walang pandesal
nakabubusog na rin, anuman ang nalilirip

- gregoriovbituinjr.
03.13.2022

Sabado, Marso 12, 2022

Hatinggabi na

HATINGGABI NA

hatinggabi na, dapat matulog
lalo't isip na'y kakalog-kalog
subalit mag-ingat pagkat busog
baka bangungutin, maging itlog

hatinggabi na, nagninilay pa
di makatulog, nag-aalala
anong dami ng isyu't problema
ng bansa't naorganisang masa

hatinggabi na, ika'y umidlip
baka may magandang panaginip
solusyon sa problema'y malirip
at pagkagising, may masasagip

hatinggabi na, tulog na tayo
sa munti nating banig, mahal ko
nang makagising ng alas-singko
maagang mamamalengke ako

sinalubong ko ang hatinggabi
na sa pagmamahal ay sakbibi
at sa aking sinta'y nagsisilbi
sa mutya kong kabigha-bighani

- gregoriovbituinjr.
03.12.2022

Ka Leody para sa Climate Justice

KA LEODY PARA SA CLIMATE JUSTICE

pambato natin sa panguluhan
Ka Leody de Guzman ang ngalan
manggagawa, makakalikasan
may prinsipyo, may paninindigan

sa Climate Walk, siya'y nakiisa
ako'y saksi nang siya'y sumama
sa unang araw d'un sa Luneta
santaon matapos ang Yolanda

Climate Justice ay kanyang unawa
bilang isang lider-manggagawa
pinaliliwanag niyang sadya
kalagayan ng klima sa madla

ako ang kanilang kinatawan
sa Climate Walk, mahabang lakaran
mula Luneta hanggang Tacloban
kinaya rin, nakatapos naman

Ka Leody'y ayaw ng Just-Tiis
ang kanyang adhika'y Climate Justice
climate emergency'y bigyang hugis
nang serbisyo sa tao'y bumilis

sa Climate Justice, ating pambato
si Ka Leody para pangulo
kung nais natin ng pagbabago
Manggagawa Naman ang iboto

- gregoriovbituinjr.
03.12.2022